MENU
EĞİL ADI
Ana Sayfa | Eğil

“Eğil” tarihi boyunca bölgede yaşayan kavimlerce çeşitli adlarla anılmıştır. Hitit kaynaklarında Eğil’in eski adı “Angl” olarak geçmektedir. Ve bu ad bölgede yaşayan “GELİLER”adı ile ilişkilendirilmektedir. Angl kalesi ve kenti M.Ö.14.yüzyılda bu kayıtlarda “Ingalawa”adı ile geçmektedir. Grek ve Roma kayıtlarında da “Angl” “İngelene” adı ile bilinmektedir. Mısır yazıtlarında da Eğil bu adla anılmaktadır. Bu kaynaklarda Eğil’in Angel-tun adlı bir devletin merkezi olduğu belirtilmektedir.
M.Ö.6.yüzyıla ait bir Süryani Kaynakta Angl kalesi ve kenti  Asuryalı Sanherib(Sennacherib)’in kenti olarak anılır. Ve bu kentte bulunan Asur Krallarından birine ait yazıtın (Tevrat ta da adı geçen ve bilinen) Sennacherib’e atf edildiğini yazar.
Bazı kaynaklarda Angl adının Ermenistan’ın Pagan dönemi tanrılarından biri ve Sümer-Akad tanrısı Nergal’ın  Ermenice karşılığı olduğu da iddia edilmektedir.
Başka kaynaklarda Eğil adı İnglen,İngelene;Eğil Bölgesinin merkezi ise Angel,Angl,İggel,Aggilene,Gêl,Agel olarak geçmektedir.
Kürt Tarihçi Şerefhan “Şerefname” adlı eserinde:”.. Eğil eğik bir kemer üzerine kurulmuş sağlam bir kaledir ve o kadar yüksektir ki ona bakan herkese korku ve vehim hakim olur.Halkın ağzında ve dilinde dolaşan söylentiye göre  Allah’ın evliyalarından biri oradan geçerken o kemere işaret edip Türkçe olarak Eğil demiş,bunun üzerinde kemer Allah’ın izniyle Eğilmiş ve eğik durumu almıştır.Bu nedenle de ilçe Eğil adını almıştır…”der.

Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Eğil’in adının “Gêl” olduğunu yazmaktadır.
Bu kaynakları çoğaltmak mümkündür. Ancak genel olarak Eğil’in tarih boyunca;
1-Aşispalis(Asurca)
2-Waleraseko(Ermenice)( [1])
3-Encil,Engilene,Angl(Süryanice)
4-Eagle(Rumca)
5-Gêl(Kürtçe)
6-Eğil(Türkçe)
Adları ile anıldığı tarihi belgelerle sabittir.

Eğil’in kurulduğu ilk yerleşim alanı bir kalenin etrafı ve vadinin yamacıdır.Kürtçede bu tür coğrafi yer şekillerine “Geli” denmektedir.Bu özelliği nedeniyle de Kürtçedeki “Gêl” adının bu kelimeden gelmiş olabileceği de iddia edilebilir.Yada “Gêl” adının Kürtçedeki  “Gel=Halk” sözcüğünden de türemiş olduğu söylenebilir.Her halde  bu konudaki yorumları okuyucuya bırakmak daha iyi olur….

ANTİK BİR KENT  (Açık Hava Müzesi) 
Hazırlayanlar:
Av. Neymetullah GÜNDÜZ
G.Seyyit CENGİZ